Onderwijsraad: drang naar maatwerk bedreigt maatschappelijk belang van onderwijs

De sterke hang naar individueel maatwerk en flexibilisering van het onderwijs mag niet ten koste gaan van het maatschappelijke belang van het onderwijsstelsel en de kansengelijkheid in de samenleving. Dat risico bestaat namelijk wel degelijk, waarschuwt de Onderwijsraad vandaag in het rapport ‘De leerling centraal?’

Onderwijs dat beter aansluit bij de behoeften van de leerling wordt breed gezien als een na te streven ontwikkeling. Zo zou je het beste uit leerlingen halen en demotivatie of uitval kunnen terugdringen. Zowel in de Haagse politiek als in sectorakkoorden die OCW-bewindslieden met de schoolbesturen sluiten klinkt steeds opnieuw de gevleugelde leus dat de leerling centraal moet staan. Overigens blijkt die kreet in de praktijk een breed scala aan verschillende betekenissen, wensen en bedoelingen te omvatten.

Samenhang
Maar het onderwijsaanbod meer en meer afstemmen op de leerling, is volgens de Onderwijsraad niet per definitie voor iedereen een vooruitgang. Dat wil zeggen: individuele belangen kunnen op gespannen voet staan met maatschappelijke belangen, zoals de vraag naar specifieke vakmensen op de arbeidsmarkt of meer in het algemeen de sociale samenhang.

‘Het is een maatschappelijk belang dat de samenleving sterke sociale verbanden kent en dat mensen de waarden kunnen respecteren en voorleven die ten grondslag liggen aan de democratische rechtsstaat. Dat is echter niet per se wat individuele leerlingen en hun ouders van het onderwijs verwachten. Onderwijs dat gericht is op deze doelen is niet noodzakelijkerwijs het onderwijs dat het meest tegemoet komt aan de wensen van ieder individu’, schrijft de Onderwijsraad.

Talent
Daarnaast kunnen differentiatie en keuzevrijheid in het onderwijsbestel kansenongelijkheid versterken. De Onderwijsraad verwijst naar stedelijke gebieden waar een grote keuze uit het onderwijsaanbod sociale segregatie soms in de hand werkt. Met name in een systeem met een relatief vroege selectie, zoals in Nederland, kan dat het ontwikkelen van individueel talent juist in de weg staan.

‘Leerlingen gaan namelijk veelal naar scholen met klasgenoten met dezelfde etnische achtergrond en sociaaleconomische positie. Homogenisering van klassen en scholen kan ook negatieve consequenties hebben voor de kansen van sommige leerlingen als het gaat om onderwijsprestaties in cognitieve domeinen’, aldus het rapport.

Ongewenste effecten
De Onderwijsraad doet een beroep op iedereen - van leerlingen en ouders tot schoolleiders, bestuurders en beleidsmakers - om de maatschappelijke consequenties steeds in de gaten te houden.

Dat geldt ook voor politici. Die zien ongewenste bij-effecten van moties en maatregelen soms over het hoofd, waardoor beslissingen in de praktijk anders uitpakken dan op de Haagse tekentafel bedacht. De Onderwijsraad vraagt ‘aandacht voor coherentie van beleid en het inschatten van neveneffecten en perverse prikkels in beleid dat de leerling centraal stelt. Externe effecten van beleid waarin de leerling centraal staat, kunnen maatschappelijke kosten met zich meebrengen en de maatschappelijk doelen van onderwijs tekortdoen.’

maak site favoriet

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl en zijn subdomeinen plaatsen cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren